دروغی که دیگر حرفی برخلافاش گفته نشود بدل به جنون میگردد.
گی دُبور، «جامعه نمایش»، تز 105
"من در طول عمرم آگاهم و از روزی که خود را شناختم آرزو داشتهام یک شهروند باشم ـ یعنی شخصی که با غرور و به آرامی اندیشه خویش را بیان میکند. برای ده دقیقه، در طول تظاهرات من یک شهروند بودم، میدانم، در متن این سکوت همگانی که امروزه «پشتیبانی از سیاست حزب و دولت به اتفاق آرا» نامیده میشود، صدای من چونان سخنانی کاذب به گوش خواهد رسید. از اینکه معلوم شد کسان دیگری هم هستند که حاضرند اعتراض خود را همراه من بیان کنند بسیار خوشحالم. اگر کس دیگری نمیبود، به تنهایی به میدان سرخ پا میگذاشتم".
مارشالبرمن، تجربه مدرنیته، ترجمه مراد فرهادپور، طرح نو، ۱٣٨٣، ص ۱٣۴

مرگ موحشترین چیزی ست که وجود دارد
و حفظ میراث مرگ ، مستلزم نهایت قدرت است.
هگل
When an authoritarian regime approaches its final crisis, its dissolution as a rule follows two steps. Before its actual collapse, a mysterious rupture takes place: all of a sudden people know that the game is over, they are simply no longer afraid. It is not only that the regime loses its legitimacy, its exercise of power itself is perceived as an impotent panic reaction. We all know the classic scene from cartoons: the cat reaches a precipice, but it goes on walking, ignoring the fact that there is no ground under its feet; it starts to fall only when it looks down and notices the abyss. When it loses its authority, the regime is like a cat above the precipice: in order to fall, it only has to be reminded to look down… In Shah of Shahs, a classic account of the Khomeini revolution, Ryszard Kapuscinski located the precise moment of this rupture: at a Tehran crossroad, a single demonstrator refused to budge when a policeman shouted at him to move, and the embarrassed policeman simply withdrew; in a couple of hours, all Tehran knew about this incident, and although there were street fights going on for weeks, everyone somehow knew the game is over. Is something similar going on now? There are many versions of the events in Tehran. Some see in the protests the culmination of the pro-Western “reform movement” along the lines of the “orange” revolutions in Ukraine, Georgia, etc. – a secular reaction to the Khomeini revolution. They support the protests as the first step towards a new liberal-democratic secular Iran freed of Muslim fundamentalism. They are counteracted by skeptics who think that Ahmadinejad really won: he is the voice of the majority, while the support of Mousavi comes from the middle classes and their gilded youth. In short: let’s drop the illusions and face the fact that, in Ahmadinejad, Iran has a president it deserves. Then there are those who dismiss Mousavi as a member of the cleric establishment with merely cosmetic differences from Ahmadinejad: Mousavi also wants to continue the atomic energy program, he is against recognizing Israel, plus he enjoyed the full support of Khomeini as a prime minister in the years of the war with Iraq. Finally, the saddest of them all are the Leftist supporters of Ahmadinejad: what is really at stake for them is Iranian independence. Ahmadinejad won because he stood up for the country’s independence, exposed elite corruption and used oil wealth to boost the incomes of the poor majority – this is, so we are told, the true Ahmadinejad beneath the Western-media image of a holocaust-denying fanatic. According to this view, what is effectively going on now in Iran is a repetition of the 1953 overthrow of Mossadegh – a West-financed coup against the legitimate president. This view not only ignores facts: the high electoral participation – up from the usual 55% to 85% – can only be explained as a protest vote. It also displays its blindness for a genuine demonstration of popular will, patronizingly assuming that, for the backward Iranians, Ahmadinejad is good enough – they are not yet sufficiently mature to be ruled by a secular Left. Opposed as they are, all these versions read the Iranian protests along the axis of Islamic hardliners versus pro-Western liberal reformists, which is why they find it so difficult to locate Mousavi: is he a Western-backed reformer who wants more personal freedom and market economy, or a member of the cleric establishment whose eventual victory would not affect in any serious way the nature of the regime? Such extreme oscillations demonstrate that they all miss the true nature of the protests. The green color adopted by the Mousavi supporters, the cries of “Allah akbar!” that resonate from the roofs of Tehran in the evening darkness, clearly indicate that they see their activity as the repetition of the 1979 Khomeini revolution, as the return to its roots, the undoing of the revolution’s later corruption. This return to the roots is not only programmatic; it concerns even more the mode of activity of the crowds: the emphatic unity of the people, their all-encompassing solidarity, creative self-organization, improvising of the ways to articulate protest, the unique mixture of spontaneity and discipline, like the ominous march of thousands in complete silence. We are dealing with a genuine popular uprising of the deceived partisans of the Khomeini revolution.
There are a couple of crucial consequences to be drawn from this insight. First, Ahmadinejad is not the hero of the Islamist poor, but a genuine corrupted Islamo-Fascist populist, a kind of Iranian Berlusconi whose mixture of clownish posturing and ruthless power politics is causing unease even among the majority of ayatollahs. His demagogic distributing of crumbs to the poor should not deceive us: behind him are not only organs of police repression and a very Westernized PR apparatus, but also a strong new rich class, the result of the regime’s corruption (Iran’s Revolutionary Guard is not a working class militia, but a mega-corporation, the strongest center of wealth in the country).
Second, one should draw a clear difference between the two main candidates opposed to Ahmadinejad, Mehdi Karroubi and Mousavi. Karroubi effectively is a reformist, basically proposing the Iranian version of identity politics, promising favors to all particular groups. Mousavi is something entirely different: his name stands for the genuine resuscitation of the popular dream which sustained the Khomeini revolution. Even if this dream was a utopia, one should recognize in it the genuine utopia of the revolution itself. What this means is that the 1979 Khomeini revolution cannot be reduced to a hard line Islamist takeover – it was much more. Now is the time to remember the incredible effervescence of the first year after the revolution, with the breath-taking explosion of political and social creativity, organizational experiments and debates among students and ordinary people. The very fact that this explosion had to be stifled demonstrates that the Khomeini revolution was an authentic political event, a momentary opening that unleashed unheard-of forces of social transformation, a moment in which “everything seemed possible.” What followed was a gradual closing through the take-over of political control by the Islam establishment. To put it in Freudian terms, today’s protest movement is the “return of the repressed” of the Khomeini revolution.
And, last but not least, what this means is that there is a genuine liberating potential in Islam – to find a “good” Islam, one doesn’t have to go back to the 10th century, we have it right here, in front of our eyes.
The future is uncertain – in all probability, those in power will contain the popular explosion, and the cat will not fall into the precipice, but regain ground. However, it will no longer be the same regime, but just one corrupted authoritarian rule among others. Whatever the outcome, it is vitally important to keep in mind that we are witnessing a great emancipatory event which doesn’t fit the frame of the struggle between pro-Western liberals and anti-Western fundamentalists. If our cynical pragmatism will make us lose the capacity to recognize this emancipatory dimension, then we in the West are effectively entering a post-democratic era, getting ready for our own Ahmadinejads. Italians already know his name: Berlusconi. Others are waiting in line.
شبحی در حال تسخیر خیابان است، شبحِ «مردم»...
شهردار تهران میگوید جمعیتی که در 25 خرداد به خیابان آمدند، مردم بودند اما بعد از آن کسانی که به خیابان آمدند، آشوبطلبان و قانونشکنان بودند.
راست آن است که از منظر دولت، جمعیتی که در 25 خرداد به خیابان آمدند، جملگی قانونشکن بودند، چون مجوزی برای آمدن به خیابان نداشتند. میرحسین موسوی بارها و بارها مادهای قانونی را به رخ دولت و نظام کشیده است: «تشکیل اجتماعات و راهپیماییها، بدون حمل سلاح، به شرطی که مخل به مبانی اسلام نباشد، آزاد است». چنان که پیداست به موجب این قانون، برای برگزاری اجتماع، تظاهرات و راهپیمایی و در یک سخن آمدن به خیابان، نیازی به اخذ مجوز از هیچ مرجع قانونی نیست ولی شاید حق با وزارت کشور باشد!
میرحسین حواسش نیست اگر بنا باشد همیشه طبق قانون عمل کنیم، سنگ روی سنگ بند نمیشود. میرحسین نمیداند اگر بنا باشد بعضی قانونها را جدی بگیریم و در عالم واقع اجرایشان کنیم، دیگر زندگی مختل میشود. میرحسین نمیداند اگر روال عادی و بهنجار زندگی در خیابانها مختل شود، قطعاً به مبانی اسلام هم خلل وارد میشود. و خلاصه، میرحسین و هوادارانش نمیدانند در میان قانونها قانونی هست که اگر واقعاً به آن عمل شود، ممکن است «کل» قانونها محل نزاع گردند. حق با وزارت کشور دولت نهم است: در هر کلی، جزئی هست که اگر روی آن انگشت بگذاری، میتوانی «کل» را دگرگون بلکه رستگار کنی. و کیست که نداند اگر روزی هرکس برای رسیدن به خواستهاش اجتماعی تشکیل دهد و بدون حمل سلاح روانه خیابان شود و راهپیمایی کند و هیچ حرفی نزند که مخل به مبانی اسلام باشد و اگر چنان این خیابانگردی سرمستش کند که هر روز بخواهد این کار را تکرار کند، آن هم به این سبب که اصلاً یادش برود برای چه به خیابان آمده، یعنی اگر جمعیتی که در دوشنبه بزرگ (25 خرداد) از «انقلاب» آغاز کرد تا به «آزادی» برسد، جمعیتی چندمیلیونی که چند ساعت هیچ بر زبان نیاورد، هیچ مطالبه نکرد، هیچ نخواست و چون به آزادی رسید، یکباره احساس کرد انگار به چیزی میل ندارد جز زنده نگه داشتن همین میلی که در طی پیمودن راه انقلاب آزادی در نهادش بیدار شده، و اگر خدای نکرده جمعیتی که در 25 خرداد بدون مجوز پای در خیابان نهاد و در کل چند ساعت به هیچ چیز دست نزد، علیه هیچ چیز حرف نزد، و هیچ کاری نکرد یا جور دیگر بگوییم، به خیابانی که از انقلاب آغاز میشود و به آزادی منجر میشود، یک «هیچِ» غریب اضافه کرد، به هوای شهر آلودهی بیگانه با زیبایی و آزادی، یک سکوت طولانی اضافه کرد، یک تفاوت حداقلی، یک تفاوتِ ناملموس که دیگر اجازه نمیدهد خیابان آزادی با خودش «یکی» بماند. یک خاطرهی غریب که خیابان و خیابانگردی را تا مرز بدل شدن به «وسیلهای بیهدف» پیش میبرد. اگر روزی شبحی، شبح مردم، به تسخیر خیابان پرداخت، حق با مسئولان وزارت کشور است، این خیابان دیگر «همان» خیابان نخواهد بود . . .
و شاید خود میرحسین هم نمیداند که این اتفاق افتاده است. آنچه نمیبایستی رخ میداد، رخ داده است، در دوشنبه بزرگ مردمی که دیگر نه «ملت» غیور محبوب تلویزیون ایراناند - ملتی زادهی پروژهی بیاندامِ «ملت دولت»سازیِ روحانیان در ایران - و نه «امت» همیشه حاضر در صحنه، بلکه آدمهای نادیدهگرفتهشده، تحقیرشده، مسخره شده و در حد خس و خاشاکی بودند که به یکباره خیابان را تسخیر کردند . . .
ترسو هزار بار میمیرد ولی شجاع یکبار
منصوب به سزار

حق با تو بود : اصلا معمایی وجود ندارد.

شنیدم که میخواند : " روزی که شاه رفت جمهوری یک بانده شد ... روزی که تنها راه آزادی از انقلاب بود ... روزی که مهتاب بود ... سراب بود ... سراب ناب بود ... آن نوشابه که هشت ساله کنار حضرت معصومه خوردمش ... مادر خریده بود ... سبز بود ... سون آپ بود ... "
به یاد والتر بنیامین که میافتم میبینم ... خیابان که من در آن گام مینهم دیگر یک طرفه نیست ...
خیابان دو طرفه است ...
برای دریافت ترانه محسن نامجو اینجا را کلیک کنید
با کسب اجازه ی ناگفته و ناپرسیده از امید مهرگان
...
هرکس وادار شده است باید بین خودش و خودش دست به انتخاب بزند. و بسیاری از آنانی که مطمئن بودیم در این انتخاب شکست خواهند خورد، انتخاب درستی کردند. سیاستْ همة تقسیمبندیهای را از نو تقسیمبندی میکند. همة خطکشیهای فرهنگی، اخلاقی، رفتاری، سلیقهای، قومی، هنری، وغیره را از نوع خطکشی میکند. حتی در جناح ارتجاع نیز ازنو جناحبندی میکند، مرتجعِ مترقی یا مرتجع مرتجع، لیبرالِ مترقی یا لیبرال مترجع، چپ مترقی یا چپ مرتجع. و ازقضا نکتة اصلی این است که این تقسیمبندی بههیچرو بهصورت پیشین و از قبل وجود ندارد. فقط زیر آفتاب عمود سیاست است که هر جناحی، خود، به دو جناح سراپا متفاوت بدل میشود. تقسیمِ سیاسی بهراستی همة تقسیمهای دیگر را از کار میاندازد، و همینجاست که سرشت الاهیاتیِ سیاست، سرشتِ ضدتجارتی، ضدمدیریتیِ آن، عیان میشود. روز سیاست شبیه به روز داوری است. خودِ تاریخ هم دوپاره میشود. مردگان رستاخیز میکنند، اشباح مغلوبان و شکستخوردگان، قربانیان به صحنه میآیند تا داوری کنند، تا داوری شوند. ولی معیارْ روشن و صریح است، نیاز به قاضی زیرک و همهچیزدان نیست. در این لحظات نادر، قضاوت همانقدر بدیهی است که درمورد هابیل و قابیل بوده است. قابیل نباید هابیل را میکشت، به همین وضوح و روشنی. به رأی مردم نباید خیانت کرد، بههمین وضوح و روشنی.
متن کامل را در لینک روبرو از سایت رخداد بخوانید : نیم روز مردم : سیاست و روز داوری

نجاتدهنده در گور خفته است.
فروغ فرخزاد
مهم نیست به چه کسی رای دهید مهم این است که چه کسی رای شما را بشمارد.
استالین
تجربه تیر خوردن بقدری جالب توجه است که فکر میکنم ارزش داشته باشد آن را بتفصیل شرح دهم.صبح ساعت پنج در گوشه جانپناه بودم. این ساعت همیشه ساعتی خطرناک بود چون آفتاب از پشت سر ما بر میخاست و اگر کسی سرش را از جانپناه بالا میآورد بوضوح جلو آسمان پیدا بود. پیش از تعویض پاس بود و با نگهبان مشغول صحبت بودم. ناگهان در وسط جمله احساس کردم... گرچه موضوع به نهایت درجه در خاطرم روشن و زنده است ولی توصیف اینکه چه احسا کردم بسیار مشکل است.احساسی بود کمابیش مثل اینکه در وسط یک انفجار هستم. از تمام دور و برم صدای مهیبی برخاست و برق کورکنندهای زد و دچار تکان وحشتناکی شدم - درد نبود، تکان بسیار شدیدی بود مثل اینکه دست به سیم برق زده باشم، توام با احساس ضعف مفرط، احساس اینکه ضربهای خوردهام و جمع و مچاله و هیچ شدهام. کیسههای شن از جلو رویم دور شد و به فاصله عظیمی عقب رفت. فکر میکنم مثل احساس کسی بود که صاعقه به سرش فرود آمده باشد. آنا" فهمیدم که تیر خوردهام ولی به علت صدای مهیبی که بلند شد و برقی که زد فکر کردم تفنگی آ> نزدیکیها تصادفا در رفته و گلوله به من خورده است. همه اینها در زمانی کمتر از یک ثانیه اتفاق افتاد. لحظهای بعد زانوانم تا شد و افتادم. سرم بشدت به زمین خورد ولی خوشحال شدم که آسیب ندید. احساس میکردم کرخ و منگ شدهام. میدانستم بسختی آسیب دیدهام اما به مفهوم عادی درد نداشتم.
آن نگهبان آمریکایی که با هم حرف میزدیم جلو آمد و فریاد زد:«آخ، تیر خوردی؟» مردم جمع شدند. همان اطوار همیشگی. «بلندش کنین! کجاش تیر خورده؟ پیرهنشو واز کنین!» و غیره و غیره. آمریکایی یک چاقو میخواست که پیراهنم را پاره کند. میدانستم یک چاقو در جیبم هست. خواستم چاقو را بیرون بیاورم ولی دیدم بازوی راستم فلج شده است. درد نداشتم، احساس نوعی رضایت مبهم میکردم. فکر کردم زنم باید از این بابت خوشحال بشود چون همیشه میخواست زخمی بشوم که وقتی نبرد بزرگ شروع شد از کشته شدن نجات پیدا کنم. تازه به فکر افتادم که گلوله کجا خورده و چقدر آسیب رسانده است. چیزی حس نمیکردم فقط میدانستم تیر بجایی به جلو بدنم خورده است. خواستم حرف بزنم ولی دیدم جز یک جیرجیر کوچ صدایم در نمیآید. بار دوم بالاخره توانستم بپرسم گلوله به کجایم خورده است. گفتند به گلو. هری وب متصدی برانکارد، قدری نوار زخمبندی آورده بود و شیشه کوچکی الکل که برای پانسمان در جبهه میدادند. وقتی بلندم میکردند مقدار زیادی خون از دهانم بیرون آمد و از پشتسر شنیدم یک اسپانیائی میگفت گلوله صاف از گردنم عبور کرده است. الکل که در زمان عادی آنطور میسوزاند وقتی روی زخمم ریخته شد احساس خنکی مطبوعی کردم. دوباره روی زمینم گذاشتند تا کسی برانکارد را بیاورد. به محض اینکه فهمیدم گلوله از یک طرف گردنم رفته و از طرف دیگر بیرون آمده، برایم مسلم شد که کارم تمام است. هرگز نشنیده بودم که انسان یا حیوانی گلوله به وسط گردنش بخورد و زنده بماند. خون خرده خرده از کنار دهانم جاری بود. فکر میکردم «شریان که حسابش پاک است» و از خودم میپرسیدم کسی که شاهرگ گردنش قطع شده باشد چند وقت میتواند دوام بیاورد - حتما نه چندان زیاد. همه چیز تار و درهم شده بود. برای دو دقیقه یقین کردم که کشده شدهام. حتی این هم جالب توجه بود - یعنی اینکه کسی بداند در چنین هنگام چه افکاری خواهد داشت. اولین فکرم مطابق معمول متوجه زنم بود. دومین فکرم آزردگی و ناراحتی شدیدی بود از اینکه میبایست این دنیای را که بالاخره وقتی همه حرفها زده شد این چنین با هم سازگار بودیم، ترک کنم. به اندازه کافی فرصت بود که این موضوع را خیلی زنده و روشن احساس کنم. کفرم از این بدشانسی احمقانه درآمده بود. اینقدر هم چیزی مهمل و بیمعنا! دخل آدم بیاید آن هم نه در جنگ بلکه در این گوشه پوسیده سنگر فقط برای یک لحظه بیاحتیاطی! به فکر مردی افتادم که گلولهاش به من خورده بود - دلم میخواست بدانم چگونه آدمی است، اسپانیائی است یا خارجی، آیا میداند که تیرش به من اصابت کرده یا نه و امثال اینها. هیچ ناراحتی و کینهای از او به دل نداشتم. فکر میکردم یک فاشیست است و من هم اگر دستم میرسید او را میکشتم، ولی اگر اسیر میشد و در همین لحظه او را پیش من میآوردند فقط به او تبریک میگفتم که خوب تیراندازی میکند. با تمام این اوصاف،به هرحال ممکن است اگر کسی واقعا مشرف به مرگ باشد افکارش بکلی فرق بکند.
«به یاد کاتالونیا، جورج اورل. مترجم: عزتالله فولادوند نشر خوارزمی»